|
opracowała Anna Chećko
Pathfinder
NABŁONIAK Z GRUCZOŁÓW ŁOJOWYCH
Jest to rzadko występujący nowotwór wywodzący się z
komórek łojowych. Oprócz malamutów występuje również u lhasa apso i
shih tzu. Ma on wygląd pojedynczych, dobrze ograniczonych guzków o
różnym wyglądzie, powierzchni i średnicy lokalizujących się na
głowie i powiekach. Leczenie- usuniecie chirurgiczne, krio- i
elektrochirurgia, niewielkie łagodne zmiany można pozostawić nie
leczone.
ZMIANY DERMATOLOGICZNE W NIEDOCZYNNOŚCI TARCZYCY
Są to najczęściej występujące u psów choroby skóry
tła hormonalnego. Spośród wielu przyczyn schorzenia najczęściej mamy
do czynienia z limfocytarnym zapaleniem tarczycy tła
autoimmunologicznego oraz jej idiopatycznym zwyrodnieniem i
zanikiem. Schorzenie pojawia się najczęściej u psów starszych,
powyżej 6 roku życia. Charakteryzuje się dużą różnorodnością
objawów, praktycznie ze strony każdego z układów, u każdego psa
występować mogą zupełnie różne dolegliwości, stąd choroba ta
określana jest czasem jako „wielki naśladowca”.
Wśród objawów nie dotyczących skóry spotkać można:
◊ ze strony układu nerwowego i
mięśniowego- senność, otępienie, drgawki, zaburzenia orientacji,
skręt głowy, porażenie nerwu twarzowego i krtaniowego, kulawizny
◊ układ krążenia- bradykardia, arytmie,
niedokrwistość, miażdżyca, zakrzepica, zaburzenia krzepnięcia krwi
◊ zmiany okulistyczne- stłuszczenie
rogówki, owrzodzenie rogówki, suche zapalenie spojówek i rogówki,
retinopatie, zapalenie błony naczyniowej
◊ układ moczowo-płciowy- nieprawidłowe
ruje, niepłodność, zaburzenia cyklu, mlekotok, u samców zmniejszona
spermatogeneza i atrofia jąder
◊ układ pokarmowy- wymioty, biegunki
◊ otyłość, osowiałość, posmutnienie,
szukanie ciepła
Zmiany skórne:
◊ obustronne, symetryczne wypadanie
włosów, wyłysienia, początkowo na bokach tułowia, kończynach oraz w
miejscach narażonych na tarcie, np. pod obrożą
◊ sierść sucha, matowa, włos łatwo
łamliwy
◊ zmiany pigmentacji skóry i sierści
◊ łojotok, woszczynowe zapalenie ucha
zewnętrznego, zaskórniki
◊ odkładanie się mucyny- skóra jest
chłodna, obrzękła, może pojawić się „tragiczny” wyraz pyska
◊ nawracające infekcje bakteryjne,
grzybicze, utrudnione gojenie się ran, osłabione odrastanie włosa po
wygoleniu
◊ świąd zależy od współistniejących
infekcji, przy braku wtórnych zakażeń łagodny
Rozpoznanie ze względu na różnorodność objawów i ich
zmienne nasilenie nastręczać może trudności. W przypadku
symetrycznych obustronnych wyłysień należy brać pod uwagę
nadczynność kory nadnerczy, dysplazję mieszków włosowych, łysienie
X, łysienie plackowate. Pomocne mogą być biopsja skóry i badanie
krwi (często niedokrwistość, podwyższenie poziomu cholesterolu,
kinazy kreatyninowej i enzymów wątrobowych), EKG. Rzadko wykonywana
jest biopsja tarczycy. Główna rolę w rozpoznaniu ma oznaczanie
stężenia we krwi całkowitej i wolnej T4 ,TSH oraz test stymulacji
TSH.
Leczenie polegające na podawaniu psu L-tyroksyny
prowadzone jest przez całe życie, pamiętać należy, że psy wymagają
wielokrotnie wyższych dawek niż ludzie. Po 4-6 tygodniach leczenia
powinno wykonać się badania stężenia T4 po 4-6 godzinach od
podania leku, powinno ono być zbliżone do górnej granicy normy lub
nieznacznie ja przekraczać. Pierwsze skutki leczenia pojawić powinny
się już po kilku dniach, na ustąpienie objawów skórnych czekać
trzeba często kilka miesięcy. Pacjent z niedoczynnością tarczycy
powinien być pod stałą kontrola weterynarza w celu indywidualnego
dostosowania schematu leczenia i zapobiegania ewentualnym skutkom
ubocznym terapii.
MODZELE
Nie jest to przpadłość charakterystyczna dla rasy,
jednak ze względu na fakt, że występuje przede wszystkim u dużych,
ciężkich psów jakimi są malamuty, warto o niej wspomnieć.
Zmiany rozwijają się w miejscach ucisku kości, przede
wszystkim na łokciach i stawach skokowych, szczególnie u psów
leżących często na twardym podłożu. Pierwszym objawem jest
wyłysienie w tych miejscach, skóra staje się zgrubiała, nadmiernie
zrogowaciała, gorzej ukrwiona. Następnie, wskutek powtarzających się
urazów dochodzi do uszkodzenia skóry co sprzyja infekcjom. Mogą
tworzyć się ropnie, przetoki, w wyniku wniknięcia włosów do
uszkodzonych miejsc powstają czasem ziarniaki.
Zmiany te, szczególnie jeśli nie są symetryczne
różnicować trzeba z miejscowa postacią grzybicy, nużycy, zapaleniem
naczyń oraz przewlekłą forma świerzbu.
Leczenie, w zależności od zaawansowania choroby
polega na zapewnieniu psu miękkiego legowiska, przy braku ran
stosowaniu maści zmiękczających i nawilżających zrogowaciały
naskórek, przy zakażeniach - antybiotykoterapia miejscowa i ogólna
na podstawie antybiogramu, trwająca często kilka tygodni
(przynajmniej 10 dni od ustąpienia objawów). Ostatecznym
rozwiązaniem jest chirurgiczne usunięcie modzela, niewskazane jednak
ze względu na utrudnione gojenie rany w tym miejscu oraz nawroty.
DERMATOZA REAGUJĄCA
NA CYNK
U malamutów występuje dermatoza reagująca na cynk
typu I spowodowana uwarunkowanym genetycznie zaburzeniem jelitowego
wchłaniania tego pierwiastka. Dodatkowo wpływ na nasilenie zmian ma
dieta zawierająca nadmiar produktów zbożowych i/lub zbyt bogata w
wapń (zmniejsza wchłanianie jelitowe cynku na drodze antagonizmu).
Wpływ na poziom tego pierwiastka we krwi (norma 75-200mg/ml) mogą
mieć również długotrwałe biegunki lub leczenie kortykosterydami.
OBJAWY
Zmiany pojawiają się zazwyczaj u szczeniąt, mogą
wystąpić również u psów dorosłych w wyniku silnego stresu (ciąża,
laktacja, niektóre choroby). Są to
◊ rumień skóry, wyłysienia z wyraźnie
odgraniczonymi miejscami nadmiernego rogowacenia, pokrytymi
złuszczającą się warstwą miękkich, szarawych łusko-strupów (nie w
pełni zrogowaciała keratyna). Zmiany te lokalizują się przede
wszystkim wokół jamy ustnej, oczu, na grzbiecie nosa, policzkach,
podbródku, na wewnętrznej powierzchni małżowin usznych. Mogą
występować również w okolicy krocza, moszny, sromu oraz w miejscach
ulegających uciskowi- na łokciach i skórze okolic stawów skokowych
◊ możliwa hyperkeratoza opuszek
palcowych- nadmierne, niezupełne rogowacenie prowadzi do bolesnej
kulawizny
uogólniony łojotok suchy, sierść matowa
◊ częste powikłania w postaci nadkażeń
bakteryjnych i grzybiczych
◊ świąd o różnym nasileniu, zależy od
współistniejących infekcji
W rozpoznaniu choroby istotna jest predylekcja
rasowa, charakterystyczne objawy, zmiany histopatologiczne w
bioptacie (hiper- i parakeratoza)
W diagnozie różnicowej należy wziąć pod uwagę inne
choroby przebiegające z nadmiernym rogowaceniem, pierwotny oraz
wtórny łojotok, uogólnioną nużycę, grzybice, niektóre formy
pęcherzycy liściastej oraz zespół skórno-wątrobowy.
LECZENIE
◊ doustne podawanie siarczanu cynku w
ilości 10 mg/kg m.c. lub cynk metioniny (1-7 mg/kg), zmiany
zaczynają ustępować zwykle po 3-4 tygodniach. Po zaprzestaniu
leczenia zmiany często nawracają, czasami konieczne jest zwiększenie
dawki, unikać należy jednak przedawkowania- nadmiar cynku prowadzi
do upośledzenia wchłaniania żelaza i miedzi
◊ w ciężkich przypadkach konieczne są
czasem cotygodniowe iniekcje dożylne siarczanu cynku (10-15 mg/kg)
przez co najmniej 4 tygodnie
◊ często leczenie preparatami cynku
konieczne jest przez całe życie
◊ odpowiednio zbilansowana dieta,
likwidacja ewentualnych dodatkowych przyczyn złego wchłaniania
w przypadku wtórnych infekcji odpowiednio dobrana
◊
antybiotykoterapia, często przez kilka tygodni
◊ stosowanie preparatów
przeciwłojotokowych i keratomodulujących
ZAPOBIEGANIE
Ze względu na genetyczne uwarunkowanie schorzenia
psy nim dotknięte powinny być eliminowane z hodowli.
OSTRE SĄCZĄCE ROPNE ZAPALENIE SKÓRY (HOT SPOT)
Kolejne ze schorzeń występujących u różnych ras psów,
w szczególności o grubej, dwuwarstwowej sierści z obfitym
podszerstkiem, typowej dla malamutów. Jest to ostre, ogniskowe,
silnie sączące zapalenie wierzchniej warstwy naskórka połączone z
wtórną infekcja bakteryjną. Najczęściej jest następstwem reakcji
alergicznej o różnym podłożu (przede wszystkim w przebiegu APZS ale
również innych alergii, w tym pokarmowej), może być również wynikiem
schorzeń przebiegających z bolesnością jak zapalenie ucha
zewnętrznego, zapalenie gruczołów okołoodbytowych, schorzenia układu
ruchu. Powodem może być również silne zabrudzenie sierści,
pasożyty, substancje drażniące, ciała obce, reakcja po iniekcji a
nawet (rzadko) tło psychogenne. Świąd i ból prowokują ocieranie,
drapanie lub wygryzanie co prowadzi do pourazowego zapalenia
powikłanego infekcja bakteryjna. Najczęściej problem pojawia się
latem, przy wysokiej temperaturze i wilgotności.
Zmiany maja postać silnie zaczerwienionych,
odgraniczonych, bezwłosych, sączących ognisk, zwykle w miejscu
świądu/bólu. Towarzyszy im silny świąd i bolesność. Rozpoznanie nie
nastręcza zwykle trudności, z wyjątkiem nawracających zmian, gdy
trzeba wykluczyć inne schorzenia (grzybica, nużyca, nowotwory
skóry). Leczenie polega na usunięciu przyczyny (leczenie alergii,
likwidacja pasożytów, leczenie stanu zapalnego ucha itp.) oraz
leczeniu miejscowym. Przede wszystkim należy wyciąć włos ze zmiany i
jej najbliższego otoczenia i zdezynfekować ją. Najczęściej wystarcza
miejscowe stosowanie środków ściągających i antyseptycznych,
ewentualnie preparatów zawierających sterydy i antybiotyki (płyny,
aerozole, żele, raczej nie stosować maści). W przypadku silnego
świądu niezbędne jest podanie działającego p/świądowo sterydu.
Ważne jest zabezpieczenie przed drapaniem lub lizaniem, konieczny
okazać może się np. kołnierz ochronny. Dieta powinna zostać
wzbogacona w nienasycone kwasy tłuszczowe. Czasami, choć rzadko,
niezbędne jest zastosowanie antybiotykoterapii ogólnej
DYSPLAZJA MIESZKÓW
WŁOSOWYCH
Schorzenie to występuje u malamutów, husky i innych
ras psów. U malamutów objawy dotyczą zwykle kilku szczeniąt z miotu,
zwykle pojawiają się w wieku 3-4 miesięcy i maja charakter
postępujący. Sierść na tułowiu zmienia zabarwienie na rudawo-brązowe
i zaczyna wypadać. Zmiany nie obejmują zwykle głowy i kończyn. Po
wygoleniu sierść nie odrasta.
W rozpoznaniu różnicowym wziąć należy pod uwagę inne
niezapalne przyczyny wypadania włosów, w szczególności zaburzenia
hormonalne.
W badaniu histopatologicznym stwierdza się obecność
dystroficznych włosów oraz hiperkeratozę mieszków włosowych.
Ponieważ jednak nie są to objawy wystarczające do postawienia pewnej
diagnozy, należy najpierw wykluczyć inne przyczyny.
Nie ma możliwości leczenia tego schorzenia, jedynie w
celu utrzymania odpowiedniej kondycji i nawilgocenia skóry stosować
można szampony zmiękczające, preparaty zawierające kwasy tłuszczowe,
retinoidy i melatoninę.
|