Ciąża

opracowała Jana Wiśniewska

www.malamuty.om.pl

PIERWSZY ETAP - ROZWOJ ZAPLODNIONEJ KOMORKI JAJOWEJ

Rozwoj zarodkow odbywa sie macicy, u suk sklada sie ona z szyjki, trzonu i rozchodzacych sie ku przodowi w ksztalcie litery V rogow (patrz: Rozród - podstawy). Rogi macicy sa dlugie, tak by zmiescilo sie w nich wiele plodow.

Zaplodnienie, czyli polaczenie sie komorki jajowej z plemnikiem, jest poczatkiem rozwoju zarodka. Spotkanie gamet nastepuje na 1/3 dlugosci gornego odcinka jajowodu - do tego miejsca transportowane sa zarowno gamety meskie, jak i zenskie.

Nastepstwem zaplodnienia jest podzial powstajacej dzieki niemu zygoty. Po okolo 4 dniach zarodek jest juz osmiokomorkowym tworem, nastepnie osiaga stadium blastocysty, ktora wedruje przez jajowod przez okolo 8-10 dni, a w 11-12 dniu traci oslonke przejrzysta. Implantacja zarodkow zachodzi w okolo 2 tygodnie po zaplodnieniu.

DRUGI ETAP - OKRES ZARODKOWY (EMBRIONALNY)

W czasie rozwoju zarodka, obok rozwijajacej sie tarczki zarodkowej, z ktorej powstaje cialo zarodka, rozwijaja sie o wiele intensywniej narzady pomocnicze - blony plodowe. Ich zadaniem jest zapewnienie lacznosci miedzy zarodkiem a matka, czyli stworzenie warunkow do zaspokojena przyszlych potrzeb energetycznych i budulcowych nowo tworzonego organizmu (oddcychanie, odzywianie), chronia one takze zarodek tworzac wodne srodowisko rozwoju, umozliwiaja wydalanie metabolitow i strzega odrebnosci immunologicznej zarodka, zapobiegajac konfliktowi z systemem obronnym suki. Blony plodowe tworza lozysko tzw. popregowe. Sznur pepowinowy, tworzony miedzy innymi przez tetnice pepkowe i zyle pepkowa, laczy zarodek z czescia plodowa lozyska.

Okres zarodkowy konczy sie po 21 dniu ciazy, kiedy powstaje lozysko oraz wszystkie narzady organizmu. W trakcie fazy embrionalnej rozwijajacy sie zarodek jest szczegolnie wrazliwy na wszelkie szkodliwe wplywy docierajace do niego ze swiata zewnetrznego za posrednictwem matki.

TRZECI ETAP - OKRES PŁODOWY

W tym okresie nastepuje nasilniejszy rozwoj lozyska oraz intensywny wzrost plodu. Plod polaczony jest krotka i mocna pepowina z lozyskiem, pelniacym bardzo wazne funkcje - spelnia funkcje odzywcze, oddechowe, wydalnicze i dokrewne, chroni plod przed dzialaniem roznego rodzaju toksyn i bakterii. Za jego posrednictwem nastepuje transport produktow odzywczych i tlenu zrganizmu matki do plodu, w przeciwna strone nastepuje transport produktow przemiany materii i dwutlenku wegla. Krew plodu nigdy jednak nie miesza sie z krwia matki.

SUKA W CIĄŻY

W drugiej polowie ciazy pod wplywem estrogenow i progesteronu nastepuje u suki rozwoj gruczolow mlekowych, rozmieszczonych symetrycznie na calym podbrzuszu i dolnej czesci klatki piersiowej. Jest ich 8 do 10. Z reguly intensywne powiekszanie sie gruczolow zachodzi w ostatnich dwoch tygodniach ciazy, na tym tez etapie zywienie suki powinno byc prowadzone w oparciu o stan gruczolu mlekowego. Jesli gruczol jest bardzo powiekszony i jednoczesnie twardy, a sutki nabrzmiale i zaczerwienione, musimy ograniczyc zywienie, aby nie doprowadzic do powstanie stanu zapalnego. Jesli natomiast gruczol mlekowy jest slabo rozwiniety, nalezy zwiekszyc dzienna dawke jedzenia.

W czwartym tygodniu po kryciu suka powinna miec wykonane kontrolne badanie ultrasonograficzne. Informacja, czy suka jest w ciazy czy tez nie, sluzy nie tyle zaspokojeniu naszej ciekawosci, co dostaosowaniu traktowania suki do jej rzeczywistego stanu - nie kazde krycie konczy sie ciaza. Aby uniknac niebezpieczentwa wystapienia u suki problemow zdrowotnych zwiazanych z ewentualna ciaza urojona, nalezy sie upewnic, ze faktycznie jest ona szczenna. Niestety nie jest mozliwe wykonanie u suki takiego testu ciazowego, jak u ludzi. W przeciwienstwie do ludzi i koni, nie wykryto niestety u psow hormonow pojwiajacych sie po zajciu w ciaze w takiej ilosci jak gonadotropina u ludzi. Mozliwe jest jedynie wykonanie testu na obecnosc we krwi suki relaksyny, ktora pojawia sie w mierzalnej ilosci okolo 25 dni po zajciu w ciaze, a wiec stosunkowo pozno.

Generalnie w pierwszej polowie ciazy suke zywimy tak jak przed kryciem, natomiast w drugiej polowie karma przystosowana do potrzeb suk szczennych i karmiacych. Trzeba rzecz jasna pamietac o tym, ze suka przed spodziewanym kryciem musi byc doskonale odzywiona i w swietnej kondycji, co nie znaczy zatuczona (nadmierne otluszczenie obniza plodnosc suki). Po polowie ciazy nalezy przejsc na karmy klasy premium, specjalistyczna dla suk szczennych i karmiacych. Po 6 tygodniach ciazy zaczynamy stopniowo zwiekszac dawke zywieniowa, poniewaz w tym okresie nastepuje najszybszy rozwoj plodow. Stopniowo zwiekszamy dawke do 150% tego, co suka otrzymywala dotychczas, nalezy jednak te ilosc dzielic na kilka mniejszych posilkow, a nie podawac w pojedynczej porcji - z powodu rosnacej macicy suka nie jest w stanie zjec jednorazowo taka ilosc karmy, ktora zaspokaja jej potrzeby zywieniowe, poza tym zle by sie czula jedzac duzo naraz. Nie nalezy nic dodawac suchej karmy, gdyz niszczy to jej zbilansowanie i moze stac sie przyczyna pozniejszych problemow. Ewentualne suplementy mozna wprowadzac po przeprowadzeniu odpowiednich badan laboratoryjnych, potwierdzqajacych ewentualne niedobory.

W czasie ciazy nie przeprowadza sie zadnych szczepien u suki. W wyjatkowych sytuacjach mozna zaryzykowac uzycie “zabitej” szczepionki. Suka powinna byc rowniez odrobaczona PRZED ciaza. Istnieja dzis preparaty odrobaczajace bezpieczne dla plodow, ale wiele jest szkodliwych - w razie koniecznosci odrobaczenia suki w ciazy zapoznaj sie dokladnie z ulotka preparatu (np. Drontalu nie mozna podawac podczas ciazy). Nie wszystkie preparaty sluzace zwalczaniu pchel i kleszczy sa bezpieczne. Frontline moze byc uzywany w czasie ciazy.

Szczenna suka powinna miec zapewniony codzienny ruch, jednak dostosowany do jej stanu, bez zbednych obciazen i nadmiernego wysilku. Nalezy chronic ja przed wszelkimi urazami mechanicznymi, przypadkowymi uderzeniami itp., dlatego tez w drugiej polowie ciazy nalezy unikac zabaw z innymi psami, ktore niechcacy moglyby doprowadzic do uszkodzenia plodow.