Dysplazja - metody oceny w różnych krajach

opracowała Iwona Lenarczyk

http://republika.pl/arcticchallenge

Obowiązujące obecnie w FCI oznaczenia to:

HD A -   stawy wolne od dysplazji, idealne

HD B -   stawy nie idealne, ale wolne od dysplazji

HD C -  stawy z lekka dysplazją

HD D -  stawy ze średnią dysplazją

HD E -   stawy z ciężka dysplazją

Natomiast poniższe zestawienie ma charakter wyłącznie orientacyjny  i nie może być w żadnym wypadku uznawane za oficjalne dane, ponieważ aktualnie nie są dostępne formalne porównania skal stosowanych w różnych krajach.

* nie ma zgodności co do tego jak ma się stare oznaczenie  B1 do nowych A i B. Niektórzy zaliczają stare B1 do A, a niektórzy do B.

 "Practical Genetics for Dog Breeders"  Malcolm B.Willis:

W większości krajów stosujących oznaczenia FCI (na przykład w Szwecji, niestety nie w Polsce)  wyniki podawane są dla każdego stawu osobno czyli np.: HD: A/A, HD: A/B, HD: B/B, HD: A/C, HD: B/C. W krajach gdzie wynik podawany jest jednoliterowo podaje się za całość wynik stawu gorszego np. pies z wynikiem HD: A/B będzie miał wtedy wpisane w dokumenty HD: B.

POLSKA

z założenia do hodowli przeznaczone są psy z wynikiem A i B. Dla niektórych ras także z wynikiem C (lekka dysplazja).

CZECHY I SŁOWACJA

punkty podawane są oddzielnie dla każdego stawu. Za dobre wyniki uznaje się 0 i 1.

WIELKA BRYTANIA I AUSTRALIA

system oceny polega na przyznawaniu każdemu ze stawów (lewemu i prawemu) odpowiedniej liczby punktów ( od 0 do 53 dla każdego stawu, czyli od 0 do 106 łącznie dla obu). Im niej punktów tym lepszy jest wygląd stawu, ocena „0” oznacza doskonałe stawy, natomiast „53” zaawansowana dysplazję. Punktacje podaje się najczęściej ogólnie jako sumę dla obu stawów np.12 lub jako oddzielne oceny dla każdego ze stawów np.3/10. Dla każdej z ras prowadzone jest specjalny rejestr, w którym oblicza się średnia ilość punktów, jaka może uzyskać pies hodowlany za oba stawy i za jeden gorszy np. 12 punktów łącznie, nie więcej niż 8 na staw.

METODA PennHIP

(z ang. University of Pennsylvania Hip Improvement Program) została opracowana w 1993 roku. Jest to obiektywna metoda oceny stawów biodrowych, stworzona przez dr. Smithsa. Polega ona na wykonaniu 3 zdjęć rtg w ułożeniu brzuszno-grzbietowym. Pierwsze „klasyczne", z wyciągniętymi kończynami. Drugie w ułożeniu kompresyjnym (maksymalnie wsunięta głowa kości udowej do panewki stawu biodrowego). Wreszcie trzecie w ułożeniu rozsuniętym (maksymalnie wysunięta głowa kości udowej z panewki stawu biodrowego). Dwa pierwsze zdjęcia służą głównie ocenie zmian zwyrodnieniowych stawu. Na podstawie trzeciego wykonuje się pomiary służące później do oceny tzw. indeksu dystrakcyjnego (DI, z ang. Distraction Index). DI określa luźność stawu (torebki i więzadła obłego) i oznacza, ile procent głowy kości udowej znajduje się poza panewką stawową. Np. DI = 0,8 oznacza, że 80% głowy leży poza panewką. Im większa jest wartość tego indeksu, tym bardziej rozluźniona jest torebka stawowa oraz więzadło obłe i tym większe jest prawdopodobieństwo wystąpienia choroby zwyrodnieniowej stawu (DJD, z ang. Degenerative Joint Disease). Przyjmuje się, że indeks o wartości 0,3 i poniżej oznacza bardzo małe prawdopodobieństwo rozwoju choroby zwyrodnieniowej tego stawu, podczas gdy indeks o wartości 0,7 i powyżej to bardzo duże prawdopodobieństwo rozwoju zwyrodnienia stawów biodrowych. Metodę tę zazwyczaj stosuje się od 4 miesiąca życia, ostatnio jednak pojawiają się doniesienia o stosowaniu jej nawet u szczeniąt jeszcze młodszych.