|
Jana Wiśniewska
www.malamuty.om.pl
Lato może być najwspanialszą porą roku dla naszych malamutów,
piękna pogoda i długie dni zachęcają do spędzania większości czasu na zewnątrz.
Jeździmy nad wodę, na codzień nie szczędzimy psu długich spacerów, wyruszamy na
dłuższe wakacyjne wyprawy. Jednak ta pora wspólnego leniuchowania i wspólnych
wakacyjnych aktywności ma także swoją ciemną stronę – nasze malamuty muszą
znosić nieprzyjemną dla nich gorącą pogodę. Zdarza się też niestety, że
zapominamy o zupełnie odmiennej fizjologii psa, która sprawia, że z powodu
upałów cierpi on o wiele bardziej niż człowiek.
JAK MALAMUT ZNOSI UPAŁY?
Jeśli masz malamuta i mieszkasz w mieście, z pewnością na spacerach słyszysz co
chwilę “ależ on się męczy”, “gorąco mu musi być w tym futrze”, “te psy nie
nadają się do naszego klimatu”. Pies zaprzęgowy szczęśliwy wyłącznie w
temperaturze trzydziestu stopni poniżej zera, znoszący upały o wiele gorzej niż
jego europejscy pobratymcy – prawda to czy mit? Czy malamuty i husky
rzeczywiście bardziej cierpią w czasie upałów niż inne rasy? Aby odpowiedzieć na
to pytanie, musimy się nieco przyjrzeć psiej fizjologii.
Niezależnie od temperatury zewnętrznej ciepłota ciała ssaków pozostaje stała, a
na straży jej stałego poziomu stoją procesy termoregulacji. Nadmierna
temperatura organizmu grozi nieodwracalną denaturacją białek, z których organizm
jest zbudowany. Jak to ktoś ujął, różnica między żywym z zdenaturyzowanym
białkiem jest taka, jak między jajkiem a jajecznicą... Dlatego tak ważne są
mechanizmy chłodzenia.
W czasie upałów utrata ciepła odbywa się poprzez parowanie z
powierzchni skóry i dróg oddechowych. Psy nie mają gruczołów potowych na całym
ciele, jedynie na poduszkach łap, jedynym więc ich sposobem na pozbycie się
nadmiaru ciepła jest ziajanie. Efektywnośc tego ziajania zależy od powierzchni
psiego pyska – psy brachycefaliczne, czyli mające nienaturalnie skrócone
czaszki, mają kufy zbyt krótkie by móc odparować odpowiednią ilość wody. Dlatego
właśnie upały najgorzej znoszą takie rasy jak bokser, buldożek francuski, mops,
pekińczyk czy shih-tzu. Zdarzają się im omdlenia, częściej niż inne rasy mają
powważne problemy w związku z upałami. Malamuty radzą sobie z chłodzeniem o
niebo lepiej i jeśli będziemy pamiętać o kilku podstawowych zasadach
postępowania, możemy przyjemnie i bezpiecznie przeżyć lato.
|
Dlaczego parowanie chłodzi?
Każda ciecz, żeby zamienić się w gaz (tutaj woda w parę), musi pobrać
z otoczenia nieco ciepła. Ilość pobranego ciepła jest różna dla różnych
cieczy. Woda potrzebuje do parowania stosunkowo dużo ciepła, dlatego
pocenie się i ziajanie znacznie obniża wewnętrzną temperaturę ciała. |
W DOMU
Wychodząc z domu zawsze zostaw psu
uchylone drzwi do najzimniejszego pomieszczenia, np. Wyłożonej
kafelkami łazienki (lub do piwnicy, jeśli masz taką możliwość). Kilka razy
dziennie wymienaj wodę w miesce na świeżą, chłodną. Nie powinna to być jednak
woda lodowata. Wypicie zbyt zimnej wody wywołuje zmniejszenie ukrwienia śluzówek
dróg oddechowych, co ułatwia działanie zarazkom wywołującym przeziębienie.
Wykorzystaj wiedzę o chłodzeniu przez parowanie – zwilż futro psa
wodą, zwłaszcza głowę (również miejsca za uszami), łapy, brzuch. Włączony
wentylator podniesie skuteczność chłodzenia.
Możesz położyć na grzbiecie i głowie psa mokry ręcznik, możesz od
czasu do czasu zwilżać malamucie futro wodą ze spryskiwacza do kwiatów. Dobrze
się spisują wkłady do lodówek turystycznych pod posłaniem.
|
Wkłady lodówkowe
W USA kupić można specjalne maty dla psów, które po zamrożeniu chłodzą
przez kilka godzin. W Polsce nie są dostępne, ale ich substytut stanowić
mogą zwykłe wkłady do lodówek turystycznych, sprzedawane w
hipermarketach. Po zamrożeniu połóż je na posłaniu psa i przykryj
niezbyt grubym ręcznikem lub inną tkaniną. Dobierz ilość wkładów do
wielkości psa. Takie rozwiązanie jest szczególnie przydatne w czasie
podróży samochodem bez klimatyzacji, możesz je także zastosować w domu.
Nie zostawiaj jednak psa samego, ponieważ może pogryźć wkłady i zatruć
się płynem je wypełniającym. |
Przystosuj dietę psa do pory roku, przy ciepłej pogodzie unikaj
wysokokalorycznego menu. Po posiłku temparatura ciała
nieco wzrasta, tym
bardziej im bardziej kaloryczne jest jedzenie.
Pamiętaj, że na skutki upałów silniej narażone są zwierzęta
bardzo młode, stare, otyłe czy chore (zwłaszcza z chorobami serca i płuc).
Wymagają szczególnej opieki i powinny unikać nadmiernego wysiłku.
Jeśli masz ogród, ustaw psu w cieniu dziecięcy basenik z wodą i zachęć go do
zabawy w nim. Nie jest to duży wydatek, a może bardzo uprzyjemnić lato twojemu
malamutowi. Najlepsze są sztywne baseniki plastikowe, te nadmuchiwane dość łatwo
są dziurawione przez psie pazury. Basenik nie musi być duży, pies nie ma w nim
pływać, tylko popluskać się i zamoczyć futro.
Jeśli pies ma tendencje do kopania, pozwól mu na to – robi to instynktownie, by
położyć się na chłodnej wykopanej ziemi. Pozwól mu kopać w jakimś zacienionym
miejscu w ogrodzie, najlepiej pod dającymi chłód drzewami. Ogród nie musi
wyglądać jak zaorane pole po ataku bombowym – po prostu pozwól psu kopać w
jednym miejscu.
Kiedy na zewnątrz temperatura robi się wysoka, nie powinno się zostawiać psów na
zewnątrz. Nawet jeśli pies jest przyzwyczajony do kojca, na czas upałów pozwól
mu odetchnąć w chłodnym miejscu w domu w najgorętszych godzinach. Jeśli jednak
absolutnie nie możesz wziąć psa do domu, upewnij się, że miejsce, w którym jest
zamknięty, zapewnia mu dostateczną ilość cienia przez cały dzień, kiedy słońce
się przesuwa – miejsce cieniste o dziesiątej rano niekoniecznie będzie takie o
drugiej po południu, kiedy jesteś w pracy. Pies powinien mieć cały dzień dostęp
do chłodnej wody, najlepiej zostaw mu dwie miski w dwóch różnych miejscach, na
wypadek gdyby jedną z nich przewrócił. Wybierz stalowe miski trudne do
przewrócenia i ustaw je w najchłodniejszym miejscu. Jeśli możesz, zostaw
włączony zraszacz w godzinach największego gorąca.
Pomyśl też o innych zwierzętach, które cierpią przy takiej pogodzie. Przed domem
lub blokiem możesz wystawić miskę z chłodną wodą dla psów, osiedlowych kotów,
spragnionych ptaków.
SPACERY
Najdłuższy spacer powinno się odbywać wcześnie rano, około 5-6 godziny, jest to
najchłodniejsza pora dnia i pies ma okazje się nieco wybiegać i odetchnąć przed
nadchodzącym upalnym dniem.
Na spacerach przy ciepłej pogodzie nie zachęcaj psa do intensywnych zabaw, chyba
że spacerujecie nad wodą i twój pies może się w niej ochłodzić. Staraj się nie
chodzić z psem po betonie i asfalcie, by nie poparzył sobie łap. Jeśli asfalt
jest zbyt rozgrzany, byś chodził na nim boso, nie prowadź po nim psa, niech
idzie po trawie. Jeśli spacer trwa dłużej niż pół godziny, weź ze sobą miskę i
termos z chłodną wodą dla psa. Staraj się nie spacerować w pełnym słońcu,
wybieraj zacienione miejsca pod drzewami.
Nie zostawiaj też psa przed sklepem w pełnym słońcu.
Jeśli pies musi nosi kaganiec, zadbaj o to, by był wystarczająco obszerny i
przewiewny. Pies musi mieć możliwość swobodnego ziajania, inaczej szybko się
przegrzeje.
Śmiertelne zagrożenie dla psa stanowi płyn do chłodnic. Zdarza się niestety, że
wycieka z samochodów, a psy chętnie go zlizują ze względu na słodki smak.
Błyskawicznie i nieodwracalnie niszczy nerki, powodując szybką śmierć psa.
Uważaj w miejscach, gdzie parkują samochody.
WAKACJE
Psu najbardziej spodobają się wakacje nad jeziorem, będzie miał okazję popływać,
ochłodzić się we wodzie kiedy będzie zbyt ciepło, sąsiedztwo lasu pozwoli
pobawić się w cieniu. Jadąc nad morze pamiętaj, że pies musi mieć cały czas
zapewniony dostęp do wody i cień, weź więc ze sobą namiot plażowy lub duży
parasol oraz termos z chłodną wodą.
PŁYWANIE
Pływanie niesie przyjemną ochłodę, doskonale wpływa na stawy, pozwala psu
zachować dobrą kondycję w czasie gdy na treningi jest zbyt ciepło. Jednak skok
z gorącej plaży lub rozgrzanego jak piekarnik samochodu wprost do zimnej wody
może być dla naszego psa (tak jak i dla nas!) ostatnim skokiem w życiu...
Gwałtowna zmiana tempratury może spowodować skurcz mięśni i utonięcie nawet w
płytkiej wodzie.
Kiedy pies jest rozgrzany, najpierw pozwól mu odpocząć, daj mu chłodną wodę do
picia. Nie spuszczając go ze smyczy wejdź do płytkiej wody, by zmoczył łapy.
Popluskajcie się chwilę w płytszej wodzie, tak by pies był cały mokry zanim się
zanurzy i zacznie pływać
PODRÓŻ Z MALAMUTEM
Kiedy podróżujesz ze swoim malamutem, NIGDY i pod żadnym pozorem nie zostawiaj
go przy ciepłej pogodzie w samochodzie, ponieważ nawet przy otwartych oknach
temparatura wewnątrz szybko rośnie. Wystarczy 5 minut, by samochód przemienił
się w rozgrzany piekarnik! Temparatura błyskawicznie wzrasta, może osiągnąć 40°C
więcej niż na zewnątrz. W takich warunkach pies, którego mechanizmy chłodzenia
są nieporównywalnie mniej wydolne niż nasze, narażony jest na udar cieplny i
szybką śmierć. W temperaturze, w której tobie byłoby bardzo nieprzyjemnie, ale
przeżyłbyś to, twój pies może umrzeć. Pamiętaj o odmiennej fizjologii psiego
organizmu i nie narażaj psa na niebezpieczeństwo.
Pozostawienie samochodu w cieniu nie gwarantuje, że nasz pies nie przegrzeje
się. Nawet ocieniony samochód może się bardzo rozgrzać (efekt szklarni), poza
tym pod naszą nieobecność z powodu przesuwania się słońca samochód może znaleźć
się w silnie nasłonecznionym miejscu.
Nie pozwalaj psu podróżować z głową wystawioną przez uchylone
okno. Owady, okruchy żużla czy inne wzbite w powietrze drobiny mogą wpadając do
oka uszkodzić je, ryzykujesz także, że pies podniecony np. widokiem jakiegoś
zwierzęcia wyskoczy nagle przez okno, nawet jeśli nie jest mocno uchylone.
Jeśli nie masz w aucie klimatyzacji, a koniecznie musisz jechać z psem, postaraj
się ocienić miejsce, w którym jedzie pies. Doskonale sprawdza się oklejenie szyb
specjalną folią, możesz to wykonać sam albo zlecić specjalistycznej firmie. Na
pojedynczy wyjazd możesz po prostu zasłonić okno przy psie kawałkiem folii
aluminiowej (będzie odbijać promienie słoneczne) lub montowaną na przyssawki
osłonką. Na posłaniu psa możesz położyć zamrożone wkłady lodówkowe (patrz
ramka), pamiętaj o zwilżaniu futra psa – przed podróżą zamocz jego głowę, łapy i
brzuch, weź ze sobą mokry ręcznik i zraszacz do kwiatów, niech futro pozostaje
cały czas lekko wilgotne. Zrób okład z mokrego ręcznika na brzuch.
Nie karm psa przed podróżą, wtedy lepiej zniesie upał. Zatrzymujcie się co
godzinę, daj psu wodę i pozwól mu chwilę pospacerować w cieniu.
Podróżując pociągiem wybieraj nocne godziny podróży albo pociągi z klimatyzacją
(Intercity).
Wybierając przeprawę promową nigdy nie zostawiaj psa w ładowni,
w samochodzie jeśli nie jest on wyposażony w klimatyzację działającą bez
konieczności włączania silnika. Temperatura w ładowni jest bardzo wysoka, a
powietrze swobodnie tam nie napływa. Wentylacja będzie więc tłoczyć gorące
powietrze. Obsługa na pewno pozwoli Ci wziąć psa na pokład. Zadbaj jedynie o to,
by nie przeszkadzał on innym pasażerom.
UDAR CIEPLNY
Udar cieplny u psa jest najczęściej wynikiem pozostawienia w samochodzie lub
nadmiernego wysiłku przy ciepłej pogodzie.
Kiedy temperatura ciała przekracza 40°, zagraża życiu, ponieważ może zostać
uszkodzony mózg i zaburzona jest praca serca. Do trwałych uszkodzeń może dojść w
ciągu zaledwie kwadransa przegrzania. Udar cieplny to stan, w którym organizm
traci zdolność pozbywania się nadmiaru ciepła. Objawy udaru (pies nie musi mieć
wszystkich jednocześnie, z reguły występuje tylko kilka z nich):
-
szybki głośny oddech
-
lepka ślina
-
jasnoczerwone śluzówki
-
wymioty
-
oczopląs
-
słanianie się, omdlenie
-
drgawki
-
niekiedy głośne wycie
W przypadku lżejszego przegrzania należy przenieść psa do
chłodnego pomieszczenia i pozwolić mu tam odpocząć. Można wstawić go do wanny i
zrobić mu chłodny (ale nie zimny!!!) prysznic. Jeśli pies słania się na nogach,
wymiotuje, ma ponad 40°, niezwłocznie powinien znaleźć się pod opieką
weterynarza. Do tego czasu psa należy chłodzić mocząc mu łapy i głowę wodą.
Pamiętajmy jednak, że gwałtowne ochłodzenie tylko psu zaszkodzi!
OWADY
Ciepła pogoda doskonale służy owadom, dlatego twój malamut narażony jest na
ataki pcheł i kleszczy. Koniecznie zabezpiecz go dobrym preparatem – w sprayu, w
formie żelu aplikowanego na kark albo w postaci plastikowej obróżki. Pamiętaj
też, że meszki mogą być bardzo niebezpieczne, zdarza się, że uśmiercają nawet
spore zwierzęta. Unikaj miejsc ich występowania. Możesz też wypróbować gotowe
preparaty je odstraszające.
W przypadku ukąszenia psa przez szerszenia natychmiast przewieź go do
weterynarza, nie czekając na pierwsze objawy zatrucia i wstrząsu – kiedy
wystąpią, możesz już nie zdążyć uratować psa.
JAK ZADBAĆ O FUTRO LATEM
Właściwa pielęgnacja włosa pozwoli uniknąć problemów skórnych w czasie upałów.
Pies powinien być czysty i regularnie wyczesywany, starannie usuwamy martwy włos
i nie dopuszczamy do sfilcowania. Pod zbitym filcem, zwłaszcza u psa
przebywającego cały czas na zewnątrz, może dojśc do tzw. zaparzenia skóry.
Brudne i zbite futro utrzymuje wilgoć przy skórze stanowiąc drogę do infekcji.
Czy futro bardzo przeszkadza malamutowi? Czy nie byłoby dla niego najlepiej,
gdybyśmy go na lato po prostu pozbawili tego zbędnego balastu? Futro stworzone
jest do utrzymywania ciepła blisko ciała zimą, ale jednocześnie potrafi izolować
przed gorącym słońcem latem. Psy krótkowłose nagrzewają się pod wpływem promieni
słonecznych bardziej, niż te o obfitszym włosie, mogą nawet ulec poparzeniu
słonecznemu. Najlepszą ochroną jest futro około 2-3-centymetrowej długości.
Można malamuta ewentualnie ostrzyc (jeśli nie ma brać udziału w wystawach), ale
nigdy nie powinno się go golić czy strzyc maszynką na krótko.
|