|
Jak wychować szczenię na dobrego malamuta? porady dla przyszłych i świeżo upieczonych właścicieli szczeniąt
Elżbieta Łukaszek
Trudno nie dać się uwieść niewinnej i słodkiej fizjonomii mamuciego szczenięcia i wszystkim jego słodkim, nieporadnym wybrykom. Należy jednak pamiętać, że z tej puszystej kuleczki bardzo szybko wyrośnie 40 a może i 50 kilogramowy pies zdolny bez mrugnięcia okiem wyrywać kilkutonowe ciężary. Taka siła w połączeniu z wrodzoną niezależnością oraz brakiem wychowania może nie tylko obrócić w koszmar Twoje życie, ale również stanowić zagrożenie dla otoczenia. Warto więc zawczasu przygotować się na niewątpliwe wyzwanie jakim jest wychowanie malamuta.
Bardzo często zdarza się, że malamut szkolony czy tresowany tradycyjnymi metodami nie poddaje się im tak jak inne rasy. Aby wychować malamuta, w którego głowie ciągle huczy arktyczny wiatr, należy dobrze poznać jego naturę i zastosować specyficzne metody.
Prawidłowo odchowane w hodowli szczenię, które powierzono nam na wychowanie będzie zwykle uczyło się bardzo szybko, chętnie współpracowało i czerpało z tego radość. Każde nasze zaniedbanie, zaniechanie pracy w tym wczesnym wieku może z kolei wykształcić u psa nawyki, które w przyszłości będzie bardzo trudno zmienić. Jeśli twój malamut jest jeszcze malutki – nie zmarnuj tego czasu – masz w rękach całą Waszą przyszłość!
I. PODSTAWY POSTĘPOWANIA Z MALAMUTEM
Podstawowe zasady komunikacji ze szczeniakiem
II. BO POTEM MOŻE BYĆ ZA PÓŹNO - CZYLI CZEGO MUSISZ UCZYĆ MALAMUTA OD PIERWSZYCH DNI?
KONCENTRACJA I CZUJNOŚĆ Wypracowanie umiejętności skupiania na Tobie uwagi, a następnie trwania w oczekiwaniu na to, co powiesz, zrobisz - to podstawa wszystkiego, a nade wszystko Waszego przyszłego szczęśliwego życia. Chodzi o to by twój pies, gdy jesteś blisko, był czujny i gotów reagować na Twoje komunikaty. Trudno ukryć, że aby tak zainteresować malamuta, który sam ma setki świetnych pomysłów na minutę, trzeba być bardzo atrakcyjnym, pomysłowym i mądrym przewodnikiem. Jeśli taki nie jesteś – musisz się taki stać. Twój malamut będzie Cię za to uwielbiał, będziesz jego Alfą – czyli wcale nie władcą, ale kimś kogo on szanuje i kogo słucha.
Na początku staramy się przyciągnąć uwagę psa, sprawić by zainteresował się nami w sytuacjach prostych (własny dom, ogród, odludzie). Wymyślamy komendę (może to być imię psa, komenda słowna albo np cmoknięcie). Stajemy obok psa i wymawiając komendę staramy się by utrzymywał kontakt wzrokowy z dowolnym punktem (nasz palec, kieszeń, kiełbaska…..) Jeśli to robi, co jakiś czas podajemy smakołyk. W końcu utrzymujemy skupienie tylko komendą i okazjonalnym podaniem smakołyku.
dla tych smakołyków zrobię wszystko, foto Elżbieta Łukaszek
Osiągnąwszy sukces w warunkach domowych przenosimy się na dwór, do miasta tam, gdzie panuje ruch uliczny, bądź obecne są inne zwierzęta i powtarzamy naukę przyciągania i skupiania uwagi. Jeśli pies ma problemy i nie od razu robi to, o co nam chodzi, staramy się wyłapywać choćby przejaw dobrej reakcji. Jeśli np. pies wyrywa się na smyczy, nie przerywa sobie obecnego zajęcia (np. z zapałem wylizuje sobie łapę, kopie dół czy hasa po ogródku) należy nagrodzić moment kiedy choć na chwilę skieruje wzrok w naszym kierunku. W sytuacjach problemu z nakierowaniem psa na pożądane zachowanie nieoceniona jest metoda klikerowa.
Zaliczenie na piątkę tej lekcji w przyszłości będzie doskonałym punktem wyjścia do nauki uciągu, kursu obedience a nade wszystko bezcenną umiejętnością wystawową!
Ćwiczenie koncentracji nieodłącznie wiąże się z ćwiczeniem przybiegania na wołanie. Jeśli pies nie jest wyczulony na naszą bliską obecność - nie będzie na pewno przybiegał do nas ze znacznej odległości.
PRZYCHODZNIE NA ZAWOŁANIE Najlepiej zacząć naukę jak najwcześniej. Najpierw wołamy psa w domu ustaloną wcześniej komendą lub imieniem, gdy przyjdzie sowicie go nagradzamy. Ćwicz z psem kilka razy dziennie. Gdy w warunkach domowych reaguje bezbłędnie można rozpocząć drugi etap nauki. Potrzebna do niego będzie długa (8-10 m) linka, którą przyczepiamy do obroży. Idziemy z psem na spacer i co jakiś czas przywołujemy do siebie. Za każde przyjście nagradzamy, jeśli nie przychodzi lekko pociągamy za linkę, aby wskazać mu właściwy kierunek. Po przyjściu oczywiście nagradzamy. Następnie możesz zacząć ćwiczenia w trudniejszych warunkach na przykład w otoczeniu innych psów, ludzi itd.
do mojej Pani, która ma najlepsze smakołyki przybiegnę zawsze, foto Elżbieta Łukaszek
Zanim podejmiesz decyzję o spuszczeniu psa ze smyczy pamiętaj:
CZYSTOŚĆ Jeśli chcesz szybko nauczyć szczenię załatwiania się w odpowiednim miejscu musisz zapamiętać podstawową zasadę – nigdy NIE KARAĆ! Karanie szczenięcia nie nauczy go czystości a jedynie może spowodować utratę zaufania, niepokój, lęk przed właścicielem a w najgorszym przypadku zjadanie odchodów i fobie. W razie „wpadki” najlepiej zachowywać się jak gdyby nic się nie stało i posprzątać wtedy, gdy szczenię nie będzie widziało
Trzy absolutnie podstawowe ZASADY ułatwiające rozwiązywanie drażliwych kwestii
PIELĘGNACJA Malamut jest stosunkowo czystym psem i nie wymaga skomplikowanych zabiegów pielęgnacyjnych, jednak od szczenięcia należy zarówno malamuta jak i każde inne szczenię przyzwyczajać do czesania, zaglądania w zęby i uszy, gdyż w przyszłości na pewno się to przyda. Najlepiej połączyć to z zabawą, pieszczotami, wesołą atmosferą. W przypadku trudności należy użyć smakołyków i wytrwale dążyć do oswojenia psa z pielęgnacją i dotykiem.
Jak najprędzej warto zapoznać psa również z kąpielą zaczynając np. wspólnego wejścia pod prysznic, zamoczenia nóg. Szczeniak nie powinien warczeć ani się wyrywać. Jeśli tak się dzieje musimy uzbroić się w cierpliwość i konsekwencje w naszych staraniach.
ZOSTAWANIE W DOMU Zostawanie w domu najlepiej zacząć ćwiczyć ze szczeniakiem od momentu pełnej aklimatyzacji w nowym domu. Częścią procesu przyzwyczajania psa do samotności nie jest obdarzanie go pieszczotami za każdym razem, gdy się tego domaga. Pies musi zaakceptować fakt, że nie poświęcamy mu 100% uwagi mimo tego, że jesteśmy tuz obok. Jeśli będziemy konsekwentni pies nauczy się, że przebywa sam w naszym towarzystwie.
na samotność najlepsza jest ulubiona zabawka, foto Elżbieta Łukaszek
Pozostawanie należy przeprowadzać stopniowo, najlepiej zaczynając od kilku minut. Kiedy szczenię odczuwając samotność zaczyna skomleć odczekajmy chwile aż się uspokoi i dopiero wtedy otwórzmy drzwi i pochwalmy go niezbyt wylewnie. Na początek zostawiaj psa na okres pięciu minut kilka razy dziennie stopniowo wydłużając czas samotności. Program ten powinien być wdrażany stopniowo najlepiej przez okres kilku tygodni. Na czas pozostawania w samotności dobrze jest zostawić psu ulubioną przytulankę lub zabawkę wypełnioną jedzeniem. Najistotniejsza jest jednak konsekwencja.
KONKRETNE PROBLEMY, Z JAKIMI MOŻESZ SIĘ SPOTKAĆ
PODGRYZANIE Gryzienie rąk jest zachowaniem, na które nie można pozwalać, jednak wielu właścicieli nieświadomie je nagradza poprzez zwrócenie na szczenię szczególnej uwagi. Jeśli szczenię podgryza ręce można zareagować na kilka sposobów. Można zapiszczeć tak jak piszczą szczenięta, gdy brat lub siostra zbyt mocno złapią zębami. Jeśli to nie pomaga należy przerwać zabawę i ignorować szczenię przez chwilę. Powtarzamy ten schemat zachowania za każdym razem, gdy szczenię zaczyna gryźć. W sklepach dostępne są także gorzkie, odstraszające spreje, którymi przed zabawą można spryskać dłonie. Ich smak z pewnością nie będzie dla szczenięcia zachęcający.
NISZCZENIE Większość szczeniąt ma tendencje do niszczenia przedmiotów. Nie robią tego na złość a zwykle z nudów, ze stresu czy tez z powodu swędzących w czasie wymiany zębów dziąseł. Największe niszczycielstwo następuje zwykle, gdy pies zostaje sam w domu, dlatego do dłuższego wyjścia należy się odpowiednio przygotować. Przede wszystkim szczenię musi umieć bawić się samo bez ciągłej asysty domowników. Powinno również spokojnie znosić krótkotrwałą samotność na przykład w drugim pokoju. Przed wyjściem zafunduj psu męczący spacer na przykład z piłką bądź innym psem. Zmęczony pies będzie spał oczekując na Twój powrót. Pamiętaj, że masz w domu inteligentne stworzenie, zajmij go jakąś interesującą zabawką bądź smaczną kością. Nigdy nie karć psa po tym jak odkryjesz, że dokonał zniszczeń. Jest to zupełnie bezcelowe a psa nauczy tylko tego, że jesteś nieprzewidywalny. Pochowaj cenne rzeczy, te, których schować się nie da spryskaj odstraszającym sprejem. Do dłuższego pozostawania w samotności przyzwyczajaj psa stopniowo. Jeśli nakryjesz psa na gorącym uczynku skarć go, jednak daj mu także jakąś alternatywę, na przykład kość lub inny gryzak.
SKAKANIE NA LUDZI Zawsze łatwiej jest zapobiegać niż leczyć i choć wspinający się po nogach dwumiesięczny pędrak jest z pewnością przesłodki, tak 40 kilogramowy ubłocony Malamut opierający się o twoje ramiona już zdecydowanie mnie. Aby zapobiec takim niezbyt komfortowym sytuacjom najlepiej zastosować jest wspominane wcześniej ignorowanie. Na skakanie nie reaguj krzykiem, klapsem czy odpychaniem. Nie zwracaj uwagi na skaczącego szczeniaka – wszelkie pochwały dozwolone są wówczas, gdy wszystkie cztery łapy malucha stoją twardo na ziemi. Tych samych zasad muszą przestrzegać wszyscy domownicy jak i odwiedzający Was goście.
Pies skacze nie dla samego skakania a dla interakcji. Jeśli zignoruje się go odwracając się do niego plecami i on nawet na te plecy wskoczy nie jest to już żadna frajda, odpuści sobie po paru razach.
UCIECZKI Wielu właścicieli zgłasza problem uciekających malamutów. Aby zminimalizować prawdopodobieństwo wystąpienia ucieczek, musisz po pierwsze zlikwidować powód ucieczek po drugie fizycznie je uniemożliwić.
Najczęściej psy uciekają, bo się nudzą. Zmęczony pies (szkoleniem, treningiem czy zabawą) myśli o odpoczynku a nie o ucieczkach. Pies zawsze wybierze opcje, która bardziej mu się opłaca, jest dla niego bardziej atrakcyjna. Jeśli to Ty będziesz dla swojego psa centrum wszechświata, nie będzie szukał wrażeń poza domem.
Zawsze jednak warto dodatkowo zabezpieczyć się na wypadek uciążliwego włóczęgostwa i uniemożliwić psu ucieczkę poprzez zamontowanie odpowiednio wysokiego i mocnego ogrodzenia. Najlepiej by płot miał wysokość przynajmniej 180 cm i był zabezpieczony solidną podmurówką. Jako materiału użyć takiej siatki, której malamut nie przegryzie, ani nie rozplącze.
CIĄGNIĘCIE NA SMYCZY Malamuty mają naturalną skłonność do ciągnięcia, w końcu do tego zostały stworzone. Jeśli jednak zdecydowanie nie chcesz, aby Malamut nadawał tempo waszym spacerom już pierwsze wspólne wyjścia powinieneś świadomie kontrolować. Ciągnięcie w wykonaniu 3 miesięcznego szczenięcia jest mało uciążliwe jednak powinno być eliminowane jak najwcześniej. Zasada jest bardzo prosta – nigdy nie poruszamy się do przodu, jeśli pies ciągnie na smyczy. Tak więc nie ciągniemy szczeniaka i nie pozwalamy się ciągnąć. Zachęcamy go do chodzenia z nami poklepując się w udo lub cmokając. Nagradzamy bardzo często, gdy karabińczyk zwisa luźno. Może iść z przodu, z tyłu, z naszej prawej lub lewej strony. Jedynym kryterium jest zwisający luźno karabińczyk. Jeżeli tylko napnie smycz, stajemy w miejscu i nie ruszamy się ani o centymetr.
Osoby, które planują z malamutem uprawianie sportu (canicross, bikejoring) powinny przemyśleć na ile uciążliwe jest dla nich ciągnięcie na smyczy i czy na pewno chcą podjąć ryzyko stłamszenia w malamucie woli ciągnięcia. Wychowanie psa nieciągnącego na smyczy a jednocześnie dobrego zaprzęgowca, jest bardzo trudne.
WARCZENIE PRZY JEDZENIU Wielu właścicieli, nie tylko Malamutów, skarży się na bronienie jedzenia, miski czy tez innych zdobyczy przez pupila. Aby nie dopuścić do takich sytuacji od pierwszych dni należy szczenię przyzwyczajać, ze ręka w misce jest czymś zupełnie normalnym. Co więcej, ta ręka często dorzuca różne smakołyki! Jeśli juz pies reaguje agresywnie, początkowo unikaj odbierania mu miski, staraj się go przytrzymać w pozycji oczekującej i dokładaj mu jedzenie do miski najlepiej łyżką, tak, aby nie mógł zaatakować. Dopiero, kiedy zrozumie, że mu nic nie zagraża, dokładaj do miski ręką. I tak małymi kroczkami możesz dojść do tego, że Ci zaufa i pozwoli nie tylko dokładać jedzenie do miski, ale też tą miskę zabrać.
ZJADANIE ZNALEZISK Zdobycze spacerowe to najczęściej rzeczy, których twój pies zjadać nie powinien, aczkolwiek w wielu przypadkach trudno jest je zdobywcy odebrać. Na takie sytuacje należy być przygotowanym. Naucz psa komendy „oddaj” zawsze mając w ręce coś bardzo smakowitego na wymianę. Podsuń mu pyszny kąsek pod nos. Kiedy wypuści z pyska znalezisko sowicie go pochwal. Zrezygnowanie ze zdobyczy musi się opłacać!
WROGOŚĆ DO INNYCH PSÓW Malamuty zwłaszcza samce cieszą się dość niechlubną sławą psów bojowo nastawionych zwłaszcza do osobników tej samej płci. Aby temu zapobiec konieczna jest wczesna socjalizacja szczeniaka. Doskonałym do tego miejscem są tak zwane „psie przedszkola” organizowane przez oddziały ZKwP. Dobrze jest także umawiać się na wspólne spacery z właścicielami różnych psów (małych i dużych). Kontakt z równolatkiem pozwoli na nieokiełznaną zabawę, a kontakt z dorosłym psem nauczy malucha psich zasad. Jeśli nie chcesz, aby na spacerze na smyczy twój pies wyrywał się do mijających go zwierząt bądź ludzi koncentruj jego uwagę na sobie smakołykiem bądź zabawką.
spotkania i zabawa z innymi psami to doskonała integracja foto Elżbieta Łukaszek
NADPOBUDLIWOŚĆ Jeśli Twój szczeniak zachowuje się jak prawdziwe żywe srebro, czyli wykazuje nadmierne pobudzenie w zwyczajnych, powtarzalnych sytuacjach, ma problemy z koncentracją, koordynacją ruchów, właściwymi reakcjami, emocjami, przy tym w sytuacjach, gdy zmienia się jego otoczenie przestaje reagować na Ciebie i na smakołyki - oznacza to, że po prostu gubi się w świecie sygnałów, gestów i wydarzeń. Trzeba mu pomóc odnaleźć spokój. Jeśli nadpobudliwość nie wiąże się z agresją i przejawia się jedynie nadmiarem pozytywnych emocji można sobie z nią łatwo, choć nie szybko poradzić. Wyciszenie małego malamuta polega w sensie dosłownym na zminimalizowaniu ilości komunikatów, które słyszy i odbiera, poprawieniu komunikacji pomiędzy Wami, czyli powrocie do lekcji waszego wspólnego języka i szlifowaniu umiejętności koncentracji. Zacznij od pracy w prawie sterylnym środowisku (pusty własny dom, ogród) bardzo powoli wprowadzając do niego dodatkowe elementy rozpraszające. Ćwiczenie jest proste. Wołasz imię pieska lub cmokasz (wybrana komenda, której używasz by pies spojrzał w Twoim kierunku), gdy to zrobi wylewnie go chwalisz i nagradzasz, (jeśli podejdzie, lub mając go na smyczy podajesz mu nagrodę), powtarzasz to kilka razy, następnie wracasz do swoich czynności. Ćwiczenie powtarzasz przynajmniej raz dziennie. Przygotuj się, że wyciszanie potrwa dobrych kilka tygodni albo kilka miesięcy i nie wolno Ci przerwać pracy na więcej niż 2 dni, bo efekty będą opłakane. Na początku stosuj zasadę uniemożliwiania – w tym wypadku przewiduj i ograniczaj te sytuacje, które powodują u malamuta wybuchy emocji (wizytę gości czy spacer w bardzo ruchliwym miejscu), dozuj mu te sytuacje na tyle na ile będzie do nich przygotowany. Spacer najpierw tylko w odosobnionym miejscu lub o porze, gdy nie ma już wielu spacerowiczów, z czasem spaceruj w coraz bardziej ruchliwym miejscu. Gdy napotkasz na swojej drodze przeszkodę, która powoduje u Twojego psa emocje (inny pies na drodze, samochód, dzieci), po pierwsze staraj się jej uniknąć, po drugie wprowadź komendę zawrócenia (np. „wracamy”) i nauczyć psa zmiany kierunku ruchu. Z przeszkodami i elementami powodującymi emocje należy psa oswajać stopniowo, zawsze chwalić i nagradzać, gdy w sytuacji, w której dotychczas szalał, choć na moment skupi wzrok na Tobie.
Docelową stacją tej lekcji jest wykonanie ćwiczenia skupienia uwagi malamuta na sobie w środku miasta, najlepiej w hali dworca kolejowego lub na hali wystawowej. Jeśli to Wam się uda, Twój pies poradzi sobie już wszędzie.
AGRESJA Występowanie agresji u psów może mieć trzy przyczyny.
Dwie pierwsze przyczyny agresji można zupełnie wyeliminować lub mocno je ograniczyć poprzez dokładny wybór hodowli, z której kupujemy szczenię. Dalszy los psa leży wtedy w naszych rękach i jeśli nie popełnimy błędów wychowawczych nie powinniśmy napotkać na ten problem.
Rozmawiając o agresji należy również wspomnieć o jej dwóch rodzajach. Pierwszy to agresja wynikająca z lęku (pies ma opuszczoną głowę, podkulony ogon i zachowuje się niepewnie) oraz agresja tzw. dominacyjna (pies stoi pewnie, ma wyprężone ciało)
Najpierw zaobserwuj, jakie czynniki wzbudzają w Twoim psie agresje i staraj się ich unikać. Nie okazuj psu strachu, wypracuj w sobie spokój, opanowanie i pewność siebie, jednak nie doprowadzaj do bezpośrednich konfrontacji. Wyeliminuj wszelkie zabawy związane z demonstrowaniem siły (na przykład przeciąganie liny). Nie pozwalaj na żadne formy gryzienia podczas zabawy. Bądź konsekwentny, ustal zasady i ściśle ich przestrzegaj. Nie pieść psa bezinteresownie, ignoruj zaczepki i natrętne zwracanie na siebie uwagi.
Niezależnie od tego, jaki rodzaj agresji przejawia twój pies, jak najszybciej skontaktuj się z trenerem – behawiorystą. Zapytaj na naszym forum gdzie w Twojej okolicy można takiego znależc
STRACHLIWOŚĆ Przyczyny lękliwości są takie same jak przyczyny agresji. Lękliwość może wynikać ze złej socjalizacji, błędów wychowawczych bądź też może mieć podłoże genetyczne Niektóre psy dziedziczą bojaźliwe usposobienie po rodzicach. Objawy, które ujawniają się przed 12 tygodniem życia wskazują na wrodzone predyspozycje, chyba, że szczenię ma już za sobą traumatyczne przeżycia. W większości jednak przypadków lęki psa mają charakter nabyty.
Najlepszym zabezpieczeniem przed nabytą lękliwością jest prawidłowy przebieg socjalizacji pomiędzy 6. a 12. tygodniem życia. To w tym okresie pies powinien mieć jak najwięcej nowych wrażeń. Niestety jest to również okres kwarantanny poszczepiennej, dlatego wszelkie działania socjalizacyjne powinny być przeprowadzane tak, aby nie narazić szczenięcia na chorobę.
Jeśli już masz strachliwego psa pamiętaj, aby nigdy nie nagradzać bojaźliwych zachowań (nie pocieszać!). Lekceważąc objawy lęku dajesz psu sygnał, że nie ma powodów do strachu. Nie zmuszaj psa, aby zbliżał się do czegoś, co budzi w nim lęk. Stój spokojnie i poczekaj, aż sam się przełamie. Niektóre psy znacznie pewniej czują się w towarzystwie innych odważniejszych czworonogów. Jeśli są takie w Twoim otoczeniu może dobrze, aby spędziły z Twoim psem nieco czasu, wyszły razem na spacer. Pamiętaj też, aby Twój pies miał mocną smycz i dobrze dopasowaną obroże, aby w ataku paniki nie udało mu się nigdzie uciec.
Jeśli objawy lękowe zamiast ustępować, nasilają się koniecznie skontaktuj się z trenerem – behawiorystą! Zapytaj na naszym forum gdzie w Twojej okolicy można takiego znależć.
DODATKOWE PORADY, KTÓRE MOGĄ SIĘ PRZYDAĆ
- - - - - - - - - - - - BIBLIOGRAFIA
Dziękuje za pomoc i wsparcie Sławie Węgrzyn-Szulc, Michalinie Palarz Prochal i Ewie Janickiej Elżbieta Łukaszek
|
|||
Prawa Autorskie Klub Rasy Alaskan Malamute. Wszystkie materiały zawarte w witrynie oraz w galerii są objęte prawami autorskimi. Nie zezwala się na ich publikację w jakiejkolwiek formie bez pisemnej zgody autora. © Copyright 2006 - Klub Rasy Alaskan Malamute |
|||
